Amerik di Nò
New Orleans Jazz Festival pour selebre gou ayisyen li yo
- Jedi, 28 avril, 2011 9:19 AM
Si se te nenpòt ki ane ak lòt, Madi ta jwenn Marie-Jose Poux voye yon gwo fèt ak manje ki sòti nan natif natal Ayiti l 'pou zanmi yo li te fè atravè ane yo pandan y ap vann atizay nan Fest Jazz.
Men, ane sa a, ak Ayiti toujou fouye tèt li soti nan anba dekonb nan tranbleman tè katastwofik ane pase a, li te pati a pran sou siyifikasyon nouvo.
"Nou ap pral gen yon pati ak fundraiser nan Mezon nan Blues, ak dans ayisyen ak Ayisyen atizay, ouvè a piblik la," Poux te di. "Mwen fè sa paske mwen gen 76 timoun ke mwen patwone pou lekòl la. Gen kèk ap viv avè m 'nan Ayiti ak mwen bezwen abri pou yo. Mwen ap eseye ogmante $ 300,000 yo bati yon lekòl ak rezidans."
Poux, yon enfimyè ki pral mouri, li te pral retounen ak lide ki soti Ayiti nan New Orleans depi 1978. Galri li nan atizay ayisyen isit la sipòte atis yo gen yo ak fanmi yo, epi li se ko-fondatè nan yon òfelina a, ki li sipòte nan Hope a pou Fondasyon ayisyen Timoun.
Retounen nan teren yo san Patipri la, festival la ap selebre kilti, mizik la ak manje an Ayiti nan sa ki Jazz Fest ofisyèl yo ap rele pi gwo US selebrasyon an nan kilti ayisyen depi tranbleman tè a nan mwa Janvye 2010 la.
Poux te di li te premye atis ayisyen an vann nan Fest Jazz - yon pyonye nan Congo Square - epi li konsidere New Orleans "dezyèm plas mwen, dezyèm kay mwen an," paske li pataje resanblans anpil ak Ayiti nan manje ak kilti.
Li nan koneksyon an manje ki pral voye Poux ane sa a lòt bò lanmè a nan teren yo san Patipri - nan Etap Eritaj Manje Zatarain a nan 12:30 pm Vandredi ak plizyè lòt fwa - soti nan kote abityèl li kare Kongo.
Poux yo ap montre ki jan fè pou pikliz, yon relish te fè nan chou, piman ak vinèg, se sa ki yon diskontinu nan kwizin nan ayisyen.
"Ou mete l 'sou bò a, mete l' sou tranch oswa kèlkeswa sa vyann w ap manje, espesyalman sou pwason," Poux te di. "Li ede lè ou vle épis sou poul oswa anyen. Li te gen chou nan li epi li kenbe yon bon bout tan nan frijidè a. Men, abanero, anpil nan abanero. Wi, li se cho, men ou pa dwe pran yon kwiyere gwo nan li. Ou ka mete yo sou yon koup la gout. "
An jeneral, Poux te di, manje, manje ayisyen se pikant ak legim-oryante.
"Nou sèvi ak anpil nan lay, pèsi ak zonyon vèt. Pa nwa piman, vèt, piman, anjeneral nan marinad nou an. Mwen pral fè yon demonstrasyon de ki jan nan melanj epis nan pwason marinad ou, pou egzanp."
Pwobableman pi remakab New Orleans-Ayiti koneksyon an manje se pwa wouj ak diri. Li nan "youn nan manje yo an Ayiti ki pi komen, plat nou an pou fanmi an ki gen yon anpil nan timoun Nou toujou kwit blan diri ak pwa wouj Li pa nan sèvi (jis) nan Lendi;.. Moun ka manje ki twa oswa kat fwa yon semèn. "
Gonbo se menm jan tou, espesyalman nan sid la nan Ayiti, Poux te di.
"Nou pa gen sa ou rele gonbo dosye," Poux te di. "Li kalalou gonbo. Epi nou pa manje l 'ak diri." Olye de sa li la manje ki gen yon baz fèm nan pòmdetè kraze oswa patat.
Legim tankou mirlitons, chou, kawòt yo ak pwa fisèl yo melanje ak legum ak yon moso kèk nan fwidmè pwason, oswa vyann, ak diri blan ak pwa wouj sèvi sou bò la.
Konplè Atik: Nola














































































